Ik mag graag kijken naar het populaire televisieprogramma: Ik vertrek. Vaak jonge mensen vinden het leven hier niet meer aantrekkelijk, ze zijn het leven zat, de drukte, de haast, de druk die onze samenleving op ons legt, en willen meer rust en ruimte. Niet alleen letterlijk, maar ook meer rust en ruimte voor hen zelf, in hun eigen leven. Ze zeggen hun baan op, nemen, soms niet erg goed voorbereid, de beslissing alles hier achter te laten. Ze nemen afscheid van hun familie en vrienden, om naar den vreemde te trekken. Vaak volgt er dan een periode van hard werken om hun nieuwe onderkomen op te knappen, waarbij het vaak spannend wordt door allerlei tegenslagen die ze tegen komen. Maar wanneer ze hier doorheen zijn, komt er wat meer rust in hun leven, en wanneer er geëvalueerd wordt met het stel, dan zijn ze vaak blij de stap te hebben genomen, dat ze nu meer rust krijgen in hun leven en meer genieten van hun kinderen. Tevreden stelt men vast dat het leven aan kwaliteit heeft gewonnen.
Hier moest ik aan denken toen ik de liturgie voorbereidde. We zijn gewend zomaar mee te gaan in datgene wat de samenleving, de maatschappij waarin wij leven van ons verwachten. Een goede opleiding, een mooie baan, veel luxe, met alles wat het leven aangenaam maakt. Maar maakt jou dit allemaal gelukkig? Wordt je, wanneer je ‘s avonds laat, vermoeid thuis komt er een beter mens van? Heeft dit jouw leven verrijkt?
Vandaag gaat het in de Schrift ook over verhalen die ons erop wijzen om op de juiste momenten te doen wat het leven van ons vraagt. En dat betekent niet alleen hard werken, zoals de drukke Martha doet, ja ze is heel gastvrij, Jezus zal het aan niets ontbreken. Terwijl haar zus Maria maar een beetje aan het lante fanteren is, al luisterend wat Jezus te vertellen heeft. En Martha maar druk aan het werk, het irriteert haar dat haar zus niet ziet hoe zij zich uitslooft. En dan komt er ook nog bij dat Jezus Maria ook nog complimenteert, door te zeggen: Marta, Martha, wat maak je je druk en bezorgd om veel dingen, slechts één ding is nodig, Maria heeft het beste deel gekozen en dat zal haar niet ontnomen worden.
Ja lieve mensen, soms moet je in het leven keuzes maken. Je hoeft natuurlijk niet alles achter je te laten verbranden en er op uit te trekken naar een ver land, maar het vraagt van ons wel om de juiste keuze te maken op bepaalde momenten. En dat kan betekenen dat we op een bepaald moment zeggen: het is nu genoeg geweest, ik heb lang genoeg gewerkt, mijn baas denkt dat ik 14 uur per dag bereikbaar moet zijn, maar ik schakel de telefoon uit. Nu is er aandacht voor mijn gezin, voor mijzelf. En dat is moeilijk in onze 24 uur draaiende economie, waarin alles moet blijven draaien. Er is ook rust nodig, aandacht voor jouw medemens, voor de gasten die jij thuis ontvangt, er is behoefte aan bezinning en stilte. Niet voor niets zijn de kloosterdagen en retraites erg populair, zij voorzien in een duidelijke behoefte. Graag trek ik er ook jaarlijks op uit om enkele dagen met een vriend naar het klooster te gaan van de benedictijnen in Gerleve, net over de grens bij Coesfeld. En Benedictijen weten het juiste ritme te vinden tussen arbeid, bezinning en rust. In de refter is het stil tijdens het eten, er wordt dan geluisterd naar verhalen uit de Schrift, of uit de geschiedenis of de actualiteit. Alleen het hoog nodige wordt uitgewisseld in woorden. Voor de rest is het stil, en juist die stilte is erg aangenaam, je komt meer tot jezelf, bij jezelf. In de stilte, waarin we zelf de ruimte niet innemen, kun je God laten binnen komen. In de stilte overdenk je hoe jouw leven er uit ziet, wat belangrijk voor je is, hoe je ook meer in het hier en nu terecht komt.
Daarom zijn ook deze verhalen opgetekend, ja zelf het verhaal van Abraham, die het de vreemde gasten naar de zin maakt, past daarin. Ze helpen ons om moeite te doen om te leven in het hier en nu, en om onze aandacht te richten op wat op dit moment van ons wordt gevraagd. En op zo’n moment kan God ook opdoemen in ons leven, incognito, zoals ook Abraham het ervaart in zijn leven, terwijl hij wat ligt te dutten onder zijn tentzeil. En hoeveel gelovigen zijn er op dit moment ook niet ingedut. Ja, het is nog wel sluimerend aanwezig, totdat er wat gebeurt in hun leven en ze wakker worden.
De vakantie is begonnen, er komt meer rust in het leven van de mensen. Je hoeft niet aales achter jou te laten en naar het buitenland te verhuizen, maar neem vooral tijd voor ontspanning, tijd voor rust en vooral voor stilte. Tijd om aandacht te hebben voor je dierbaren, voor je medemens, tijd om op adem te komen, tijd om net als Maria te beseffen, dat wij leven op Gods adem. Amen.
Noord Deurningen, Ootmarsum, 19/20 juli 2025, Pastor Jan kerkhof Jonkman