zoals uw Vader in de hemel barmhartig is
Dat is nogal een uitspraak van Jezus, om barmhartig te zijn zoals God dat is. Maar Hij zegt dat niet toevallig, want in zijn tijd en de eeuwen daarvoor, was er totaal geen sprake van barmhartigheid, integendeel. Vaak werd Gods Naam gebruikt om tegenstanders te bestrijden, zoals wij dat ook in onze tijd de extreme moslims zien doen. Met God in het vaandel trokken ze ten strijde om mensen uit te moorden. We kennen dat ook in onze Middeleeuwen toen de Kruisvaders naar het Heilig Land trokken om Jeruzalem te veroveren om het christendom weer veilig te stellen. En hoe veroverden onze voorvaderen grote delen van de wereld en werden hele bevolkingsgroepen uitgemoord in Gods Naam. We kennen uit onze geschiedenis hoe christenen met elkaar omgingen, dat katholieken protestanten op de brandstapel brachten en er strijd en oorlog werd gevoerd om het ware geloof. En dat allemaal onder de slogan: Got mit uns! En de huidige tijd leert ons dat wij er niet veel van hebben geleerd, want in vele moslimlanden hebben vrouwen geen rechten, mogen meisjes geen onderwijs volgen, zelfs niet werken en jagen fanatieke zelfmoord terroristen zichzelf en hun medemens de dood in. Tegen die werkelijkheid zegt Jezus deze woorden: Bemint uw vijanden, doe wel aan die u haten, zegen hen die u vervloeken en bid voor die u onrecht aandoen en mishandelen.
En dat is eigenlijk wat God wil: Hij wil geen wreedheid in zijn Naam, maar wil vrede en liefde. Hij heeft ons niet geschapen om anderen te vernederen, te vermoorden of als slaven te gebruiken, maar om elkaar lief te hebben. Want Hij is liefde, niets anders dan liefde! Behandel dan jouw medemens, ook die je zelf niet graag ziet, zoals je zelf behandeld wordt, met respect. Laat je daarbij niet leiden door het kwade, maar door het goede. Dan spiegel je je aan God, want hij laat de zon opgaan voor rechtvaardigen en onrechtvaardigen. En dit is geen onuitvoerbare opdracht, maar juist een wegwijzer om de wereld leefbaar te maken. En spreek niet zo snel een oordeel uit, zoals wij gewend zijn te doen.
En dat is niet gemakkelijk in de huidige wereld, waarin er allerlei oordelen worden uitgesproken. We zien het ook de wereldleiders nog steeds doen, juist zij zouden een voorbeeld moeten zijn voor hun landgenoten. Maar daar merken we weinig van bij president Trump die als een wilde uitspraken doen de kant nog wal raken en heult met de agressor, zonder respect te hebben voor de democratisch gekozen leider van Oekraïne. Die hij zelfs bestempelt met het predicaat: dictator, terwijl hij de agressor beloont voor de verovering en vernietiging die hij dag na dag nog aanricht.
En wat te denken aan de strijd in Gaza door leiders die zelf vuile handen hebben, die elkaar beschuldigen. Verwoesting aanrichten over de hoofden van de onschuldige bevolking. Bemint uw vijanden, zegen hen die u vervloeken en bid voor hen die u mishandelden. Dat zijn geen woorden die ons menselijk vermogen te boven gaan, nee, integendeel het zijn woorden die onze wereld weer leefbaar kunnen maken.
Dat bekent niet de de Oekraïners echt moeten gaan houden van Poetin en zijn machtswellustige clan, en de Palestijnen hoeven geen liefde uit te stralen naar Netanyahu en de Israëlieten die hun dorpen en steden, hun scholen en ziekenhuizen stuk voor stuk met de grond hebben gelijk gemaakt. Maar ze mogen haat niet met wederhaat beantwoorden, want dan wordt de weg naar een vredevolle samenleving vernietigd. Probeer de ander als mens te benaderen en te behandelen zoals wij ook zelf behandeld zouden willen worden.
Zo ging het ook na de Tweede Wereldoorlog met onze verhouding tot de Duitsers. Door de jaren heen is die haat jegens het Duitse volk langzamerhand verdwenen en zijn er inmiddels vriendschapsbanden gegroeid met behulp van allerlei verzoenings- en toenaderingspogingen. Stukje bij beetje hebben wij ze weer gezien als medemensen. En dat is ook de boodschap van Jezus, want vergelding brengt allen maar vergelding voort, vergeving maakt mensen nieuw en de wereld beter. Doe goed in plaats van het kwade met kwaad te vergelden. Het lijkt dwaas, maar soms moet je wel een beetje zot zijn, dat leren we van Jezus, het is helemaal zo gek nog niet.
Noord Deurningen, 23 februari 2025, Pastor Jan Kerkhof Jonkman