Vijfde zondag in de Veertigdagentijd:
Wanneer je bij een dokter komt met een klacht, doet hij soms onderzoek door zijn vingers op jouw borstkas te leggen en klopt daarop stevig met zijn andere vinger. Zo kan hij horen of er daarbinnen iets niet in orde is. Hij zoekt met zijn vinger naar de zere plek, naar de wond. Zo kan ook een psycholoog naar de plek waar zich wellicht een geestelijke wond bevindt. En kan in een pastoraal gesprek de pastor op zoek gaan naar een wond in de ziel van de mens. Zo kunnen mensen bij elkaar de vinger op de wond leggen.
We zien in het Evangelie van vandaag, dat daar ook de vingers op de wond worden gelegd, ook al gebeurt dat op een onverwachte manier en juist bij mensen die dat beslist niet hadden verwacht. Als we op het verhaal in zoemen, dat zien we daar hele geleerde mannen, die alles weten van de Joodse Wet. Die brengen een vrouw bij Jezus die ontrouw is geweest aan haar man. Ja, ze hebben het haarfijn uitgezocht en ze weten dat Mozes in het verleden gezegd heeft dat deze vrouw gestenigd moet worden. En ze vragen de menig van Jezus, wat zou hij ervan vinden. En ze weten dat Jezus soms over deze grens kan gaan, en het leven voor laat gaan boven de Wet. Ze willen Hem als het ware in een valstrik lokken. En een steen is heel gemakkelijk geworpen, dat beseft ook Jezus. Ja, een oordeel van ons kan bij die ander heel hard aankomen. Hoewel Jezus de Wet van Mozes respecteert, en vindt dat de vrouw gestenigd moet worden, geeft hij toch een onverwachte wending aan dit verhaal. Want wie mag de eerste steen werpen? Mogen wij dat zomaar doen, wij die ook zelf niet helemaal brandschoon zijn?
En dan wordt het spannend, je mag niet zomaar anderen veroordelen, nee het rechter spelen is niet zomaar voor iedereen weggelegd. Met zelf snel oordelen kun je gemakkelijk het leven van anderen tot een puinhoop maken. We lopen het risico om daarmee het leven van anderen af te breken. Al die stenen waar we snel geneigd zijn mee te gooien, verzwaren ons eigen leven en we komen er geen stap mee verder. Onze eigen kwaadheid, verhardt de onderlinge verhoudingen. En daar wil Jezus ons vanaf helpen. Het is belangrijk om je eigen tekortkomingen mee te wegen in een oordeel over anderen. Daarom zegt Hij ook: Degene die zonder zonden is, werpe de eerste steen.
Zo legt Jezus, niet alleen bij de vrouw, maar bij ons allemaal de vinger op de zere plek. Ze druipen allemaal af. En dan zegt Jezus tegen de vrouw: Ook ik veroordeel u niet, ga heen en zondig vanaf nu niet meer. Met andere woorden: Ik geef jou een nieuwe kans! Daarin staat Hij in de traditie van Jesaja, in de Eerste Lezing, die God laat zeggen: Kijk niet terug op het verleden, dat al voorbij is. Ik onderneem iets nieuws: het begin is er Ja, zie je het nog niet? Natuurlijk heeft Jesaja deze tekst in Gods mond gelegd, woorden waaruit liefde en respect voor de ander uit spreekt. Voor die ander die een grote steek heeft laten vallen, die Hij een nieuwe kans wil geven.
Zouden ook wij in die traditie verder kunnen gaan, door niet altijd terug te kijken, mensen te veroordelen op de fouten die zij hebben gemaakt? Zouden wij die zak met stenen die we bij ons dragen, kunnen laten vallen en elkaar met nieuwe ogen durven aan te kijken? Laten wij vooral voorzichtig zijn en niet te snel oordelen, maar juist de ander de kans te geven om opnieuw te beginnen?
Juist dan komt ook echt Pasen dichterbij, het echte verrijzen van mensen, door de nieuwe kansen die wij te geven. Als God zo goed is voor ons, kunnen wij dan ook de ander geen nieuwe kansen geven, door dichtgegooide deuren op een kier te zetten? Door ons oordeel in het zand te schrijven en het weer snel wegvegen wanneer we zien dat het de ander verdriet doet?
Lieve mensen, laten wij niet te snel oordelen, maar meer genegenheid en mildheid tonen, dan zitten wij op de goede weg! Amen.
Beuningen, Gerardus Majella, 5/6 april 2025, Pastor Jan Kerkhof Jonkman