Preek 20e Zondag: Je mening geven

18 augustus 2025 | Overwegingen, Rubriek

Ik herinner mij nog de tijd uit mijn jeugd, ik was een jaar of twintig toen ik een zeer betrokken lid was van de Pax Christi Vredesbeweging, het was in een tijd dat er nogal fel werd geprotesteerd tegen de kernwapens, die ook in ons land waren gelegerd. Wij wilden vrede en dachten dat we dit met ons enthousiasme konden bereiken, dat wij de mensen konden bewegen om in actie te komen, om ook onvoorwaardelijk te gaan voor de wereldvrede. We waren met een groep jongeren uit de gemeente Weerselo, allemaal fanatiek, maar ook weer niet te fel, we probeerden het op onze wijze te doen. Maar onze acties bleken niet ongemerkt voorbij te gaan aan de Binnenlandse Veiligheidsdienst. Want wij stonden op hun lijst van personen die ze in de gaten moesten houden, zo vernamen wij van onze toenmalige burgemeester Wim Schelberg, die de BVD meedeelde dat het niet zo ernstig was wat wij deden. We waren een groepje jongeren die gewoon voor hun recht opkwamen om te protesteren en te ijveren voor vrede. Ja, er waren duidelijk zorgen bij anderen wat wij deden en uitdroegen. Ja, wij riepen duidelijk weerstand op bij de overheid en andere maatschappelijke geledingen. Uiteindelijk is het als een nachtkaars uitgegaan en is de groep een langzame dood gestorven toen we allemaal uitvlogen in den lande. Maar je bent jong en fanatiek, je denkt dat je de hele wereld aan kunt en kunt veranderen en je roept veel tegenstand op.

Dat was ook het geval met de profeet Jeremia, die in zijn tijd ook opkwam voor de wantoestanden in zijn land, waarin de kleine mens tekort werd gedaan. Zijn woorden, die hij namens God uitsprak, vielen niet bij iedereen ingoede aarde. Het zou het gezag van de koning, zijn soldaten, en een grote groep inwoners aantasten. Hooggeplaatste personen rond de koning waren bang dat hij het gezag van de koning zou aantasten. Zij worden bang en willen hem uit de weg ruimen om hem het zwijgen op te leggen. En wanneer hij in de put is geworpen en monddood is gemaakt kunnen zij weer hun eigen gang gaan. Maar een vreemdeling die in het land woont, heeft opgemerkt welk een onrecht Jeremia werd aangedaan en meldt dit aan de koning. Blijkbaar heeft Jeremia ook medestanders en niet alleen tegenstanders. Door hen wordt Jeremia van een zekere dood gered.

Welke woorden Jeremia heeft gesproken, dat weten we niet exact, maar wie in verzet komt, kan klappen verwachten. Soms is er verzet nodig, zoals wij ook deze dagen horen over de toestand in Gaza, waar mensen vechten om een stukje brood, waar uitgehongerde moeders niet staat zijn de tranen van hun kinderen op te vangen. Gelukkig zijn er mensen die nu opstaan en zeggen dat dit niet langer kan. Er zijn grenzen, en die grens is bereikt. Vrede betekent niet dat je alles goed moet vinden. Wanneer je brood nodig hebt om in leven te blijven, dan is het toegestaan om een brood van de grote hoop te stelen, zo zei ooit bisschop Muskens, die erg te doen had met de mensen die tekort kwamen. Er zijn wel grenzen, maar die grens is niet de Wet, niet het fatsoen, maar de kleine mens die wordt geslagen, die wordt geknecht.,

Zo kwam ook Jezus op voor de kleine en vernederde mens. Hij vertolkt Gods stem door Evangelische keuzes te maken en daarvoor moet je soms een zware tol betalen. Altijd is de gebroken mens zijn inzet, het kind dat geweld wordt aangedaan, de weduwe die genegeerd wordt, de boze puber die wegloopt, het slachtoffer van misbruik en huiselijk geweld. Hij kiest voor de dagelijkse gekwetste heiligheid in onze eigen omgeving en gaf de slachtoffers weer nieuw perspectief.

Hij zag ze staan en keek naar ze om. Hij liet lammen weer lopen, doven weer horen n blinden weer zien. Dat maakte hem niet populair bij een ander deel van de bevolking. Daarom zegt hij ook dat Hij niet bij iedereen de lieve vrede bracht. Hij bracht het vuur dat liefde bracht, de onvoorwaardelijk liefde van God, die het kermen van de zwakkeren hoorde, die de tranen opving van de mens die vernederd en geknecht werd. Jezus laat zich niet de mond snoeren, en zegt wat fout is, ook al stuiten die woorden op verzet. Hij bouwt zo aan geluk en vrede, aan een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Het is aan ons gelovigen om Hem daarin na te volgen en onze stem te laten horen , ook al roept dat weerstand op in onze samenleving. Amen.

Ootmarsum, 17 augustus 2025, Pastor Jan Kerkhof Jonkman