Derde zondag in de Veertigdagentijd:
Lieve mensen,
Dagelijks lezen we in onze kranten over misdrijven die mensen plegen: verkrachting, inbraak, zinloos geweld, diefstel, ontploffingen, grove snelheidsovertredingen, je onrechtmatig toe eigenen van goederen en moord, zelfs op eigen gezinsleden. En wanneer je dit leest, dan bekruipt je het gevoel: deze mensen moeten aangepakt worden, zij verdienen een strenge straf. En wanneer de rechter de straf heeft uitgesproken en ze de straf hebben uitgezeten, dan pas zijn we tevreden. En soms vinden we ook dat de rechter hen te mild straft, dat ze er zomaar onderuit komen. Hiermee wordt duidelijk dat wij mensen nog altijd een relatie leggen tussen zonde en straf.
In de dagen van Jezus was dat niet anders. Ook toen leefde de gedachte dat ze door God werden gestraft wanneer ze iets verkeerds hadden gedaan. En diep in het hart van deze mensen die zo denken, leeft het idee dat zij zelf nooit iets verkeerds doen, dat zij zich houden aan de regels, aan wat van hen wordt gevraagd. Eigenlijk verbergen zij zich achter veel schijnheiligheid, maar dat wordt maar even vergeten. Niet alleen bij een misdaad, maar ook wanneer jou iets overkomt, b.v. een ernstige ziekte of zelfs dood, denken mensen dat het vaak de schuld is van God, en keren zich dan van Hem af. Terwijl het gewoon grote pech is, die jou overkomt. Zo kwamen er pelgrims naar Jeruzalem om hun religieuze plichten te voldoen, die in het rumoer op het tempelplein omkomen. En er werd gedacht dat die pelgrims wel iets verkeerds hadden gedaan, anders konden ze niet omkomen.
Jaren geleden kenden we het verhaal van de Twentse bedevaart naar Kevelaer, toen vielen er stenen van de grote kerktoren die zich op de pelgrims stortten. Er vielen toen gewonden, ja zelfs doden. We mogen toch niet zeggen dat die mensen, die in Kevelaer hun toevlucht zochten bij Maria, iets verkeerds van plan waren, en daardoor gewond en gedood werden?
Nee, zegt Jezus, daar is geen sprake van. Eigenlijk bedoelt Hij: ieder mens zoekt zijn eigen gelijk. Maar God gaat niet zo met mensen om, Hij gunt ieder het leven. Maar wij zelf zijn eerder ongeduldig, wij willen duidelijkheid en hebben snel ons eigen oordeel klaar. Wie fout is moet gestraft worden. Bij God werkt dat anders, Hij geeft mensen de ruimte om opnieuw te beginnen. En als het fout gaat in onze wereld, dan ligt dat niet aan God, maar aan ons zelf. Wij maken vuile handen, maar daarover zeggen we liever niets. Jezus wil ons duidelijk maken dat God geen straffende God is, maar een God is die alle mensen het leven gunt. Hij heeft bovendien oneindig veel geduld met ons, zoals een moeder oneindig veel geduld heeft met haar zoon die verslaafd is, steelt en op het criminele pas terecht is gekomen. Zij wacht geduldig af tot haar zoon ooit weer tot inkeer komt en zijn leven omkeert. Zij gunt haar zoon een nieuwe kans.
Zo is ook God, we horen het in het Evangelie over de vijgenboom die maar geen vrucht wil dragen. Als de eigenaar langs komt, wil die hem meteen omhakken, weg ermee. Maar de knecht die al jaren in de wijngaard werkt, vraagt om uitstel. Laten we het nog een jaar proberen, zegt hij, ik zal de grond nog eens omspitten en extra mest geven. Misschien draagt hij volgend jaar wel vrucht.
Lieve mensen, een oordeel is snel geveld, God lijkt meer op en knecht die meeleeft, die geduld heeft. Hij lijkt op de reddingswerkers na een ramp, die hun verantwoordelijkheid nemen en geduldig zoeken, om mensen die bedolven zijn onder het puin een nieuwe kans te geven op leven. Mogen ook wij geduld hebben, want wie geduld heeft, ziet soms onverwacht nieuwe vruchten groeien. Amen.
De Lutte, 23 maart 2025, Pastor Jan Kerkhof Jonkman