Lieve mensen,
“Het volk dat in het donker wandelt, ziet een groot licht”, hoorden we Jesaja zeggen in de Eerste Lezing. Maar is dat wel zo? Zien wij inderdaad een verhelderend licht in onze wereld van oorlogen, machtswellust met alle gevolgen van dien? En hoe zit het met onszelf? Zijn wij zelf een groot licht van liefde en vrede voor ons gezin, voor onze familie onze buurt? Of voor onze medewensen en vreemdelingen in ons midden? Of blijven wijzelf ronddwalen in de duisternis van onzekerheid, van angst en pessimisme, van onverschilligheid en egoïsme?
Het is een vraag van alle tijden. Dat zien we ook in het Evangelie. Keizer Augustus wordt ook gedreven door machtswellust, daarom wil hij ook een volkstelling gaan houden in zijn rijk. In zijn reusachtig grote Rijk dat telkens wordt beheerst door veroveringsoorlogen, volkerenmoorden, onderwerping van veroverde volken en slavernij. Die volkstelling was natuurlijk geen gewone registratie van het aantal inwoners, nee hij wilde daarmee de belasting van zijn onderdanen regelen. Nee, ze waren zeker niet bedoeld om de armen te helpen, maar juist om de macht van de keizer te vergroten en de rijkdom van de rijken nog verder te doen groeien.
En opnieuw moeten we de vraag stellen: Is het vandaag echt anders? Worden in onze samenleving de armen geholpen of zijn het vooral de rijken die profiteren van de nieuwe wetten? In het Evangelie zijn het zeker niet de armen die worden geholpen. Er is juist van de hoogzwangere vrouw geen plek in de herberg. Ook bij ons zijn er flinke protesten tegen de komst van Asielzoekerscentra, de vluchtelingen die hier komen moeten zichzelf maar zien te redden. Er is geen plaats in onze herberg, terwijl wij het feest vieren van de komst van het Kind van vrede, van liefde, van medemenselijkheid.
Ja, het Evangelie leert ons dat dit voor God heel anders is. Niet de machtigen, degenen die deals sluiten voor eigen gewin, komen bij Hem op de eerste plaats. Maar aan de eenvoudige herders op het veld wordt de vreugdevolle boodschap verkondigd. Een Redder is ons geboren, nee niet in een prachtig paleis, maar in een schamel onderdak voor dieren, nee Hij ligt niet in een luxe wieg, maar in een kribbe. Alsof Hij wil zeggen: Ik ben het voedsel voor jullie leven. Dit kind is een teken van Gods Barmhartigheid voor iedereen. Het steekt zijn handen uit naar de armen en de kleinen. Dit Kind leerde ons zien dat God onze Vader is, en dat wij onze medemens lief moeten hebben, ook al is dat een vreemde.
Dat is lieve mensen, de vreugdevolle boodschap die de Engel aan de herders brengt. Eer aan God in den hoge en vrede op aarde aan de mensen die Hij liefheeft. Die hemelse boodschap moeten deze herders hebben overdonderd. Misschien dachten zij ook wel dat ze gedroomd hadden. Of dat hun verbeelding op hol was geslagen. Maar ze trokken er wel op uit om na te gaan of het waar was wat de Engel hun had verkondigd. In de stal staan zij oog in oog met het pasgeboren Kind, het Kind dat de Redder zal worden van de wereld, de wereld waarin de rijken en de machtigen het voor het zeggen lijken te hebben.
Lieve mensen, ook vanavond, vannacht, vanmorgen kijkt dit kind ons aan. Het is ook voor ons ter wereld gekomen om ons Gods liefde en vrede te brengen. Het kijkt ons ook nu aan, voor de zoveelste keer. En wij worden opnieuw uitgenodigd om in de vrede te geloven en om de goede wil in de ander te ontdekken. Dit Kind is het teken dat God tot ons komt en ons zijn liefde en vrede wil schenken. Zijn liefde moet ons beschermen tegen ons eigen egoïsme, en misschien ook wel tegen onze drang naar nog meer rijkdom en macht. Wat zou dat heerlijk zijn, als de liefde van dit kind ons leven zou leiden.
Kom, lieve mensen naar de stal en zie dit Kind, het Kind waarin God mens werd, het Kind dat ook in onszelf vannacht opnieuw geboren wil worden. Moge dit Kind, in onze duistere nacht, het licht van liefde en vrede, ontsteken.
Ik wens ons allen een Zalig, liefdevol en vredig Kerstfeest toe.
Ootmarsum/De Lutte, 24/25 december 2025. Pastor Jan Kerkhof Jonkman